Nano wetenschappers kondigen come back aan

Nog even en de traditionele gloeilamp komt weer terug. Dankzij research van nano- tech geleerden kunnen de CFL- en LED lampen er binnenkort weer uit.

Wetenschappers van de Harvard University zijn erin geslaagd een techniek te ontwikkelen waarbij ouderwetse gloeilampen een groot deel van de energie, die tot nu toe in de vorm van warmte verloren ging, recupereren.

Dankzij deze vinding wordt de in een gloeilamp vrijkomende warmte teruggekaatst naar het filament en vervolgens weer als zichtbaar licht uitgestraald. Kort gezegd: Infrarood licht wordt in zichtbaar licht omgezet. Dit staat te lezen in “Nature Nanotechnology”

De nieuwe techniek maakt gloeilampen zodanig efficiënt dat de prestaties van de huidige generatie energiezuinige lampen erbij verbleken, aldus de wetenschappers.

De gloeilamp is, juist vanwege de enorme warmteverliezen, door steeds meer landen in de ban gedaan. Een goed alternatief is er helaas nog steeds niet. De webwinkels met LED lampen vertonen nog steeds het ellendige (weinig keuze, slechte lichtkleur) beeld van jaren geleden. Bouwmarkten idem.

CFL lampen, in Nederland bekend onder de excentrieke benaming “spaarlampen”, en ook LED lampen zijn helaas lang niet zo energie zuinig als wordt voorgespiegeld. Om over de milieubelasting en roofbouw op zeldzame grondstoffen als Gallium, welke in deze produkten worden toegepast, maar te zwijgen.

Zelfs de zo geroemde LED lampen zetten slechts 13 procent van de energie in licht om. Daarom worden vermogens LED lampen gekoeld. Zonder koeling zouden ze binnen enkele uren verbranden. Het rendement van een LED lamp ligt slechts 10 procent boven dat van een gloeilamp.

Een ander bijkomend nadeel is de oogschade die LED lampen kunnen veroorzaken. LED licht is in feite laserlicht. Fabrikanten van professionele LED zaklampen waarschuwen daarom voor permanente oogschade wanneer je in de beam kijkt.

De doorbraak bij Harvard komt niet echt als een verrassing. Ook de industrie is koortsachtig en breed op zoek naar een meer rendementsvolle gloeilamp omdat er thans geen goed alternatief is.

De vormgeving van CFL- en LED lampen is in veel gevallen afgrijselijk. In de kroonluchters van een kerk is het niet echt mooi om van die monsterlijke en walgelijk goedkoop uitziende plastieken LED kaarsen te draaien. De LED kaarsen van Philips geven niet alleen goor licht; ze zien eruit als een streaker die de broek tot op de knieën heeft laten zakken. De onderste helft van deze lampen is dichtgemaakt omdat daar de voorschakel elektronica zit.

Echt energiezuinige verlichting is mede welkom omdat de besparing van de huidige generatie spaar- en LED lampen bijna volledig teniet wordt gedaan door de voortwoekerende digitalisering.

Internetrouters van gemiddeld 20 watt staan overal de hele dag aan en de zo geliefkoosde domotica (het in mijn ogen vaak totaal overbodige communiceren van “slimme” apparaten via internet) zorgt voor een steeds verdere toename van het stroomgebruik.

Apparaten zijn daardoor continue on line en gebruiken stroom om voortdurend, meestal via WIFI, data pakketjes uit te zenden en te ontvangen.

Ook het gewone internet gebruik en in het bijzonder de sociale media zorgen voor een flinke milieu belasting omdat gebruikers voortdurend “bereikbaar” willen blijven. Ik zou de schade die Facebook het milieu toebrengt wel eens willen uitrekenen. We praten over een astronomisch getal.

De onderzoekers van Harvard University verwachten daarom dat de geïnnoveerde gloeilamp een (broodnodig) positieve impact op het milieu zal hebben.